mgr Monika Nowosielska
BLENDED LEARNING
Wprowadzenie
Blended learning, inaczej nazywany nauczaniem hybrydowym lub mieszanym, jest formą prowadzenia zajęć, która łączy nauczanie stacjonarne z nauczaniem zdalnym, zarówno synchronicznym, jak i asynchronicznym.
W encyklice Magnificia Humanitas papież Leon XIV tak mówi o roli szkoły w kontekście świata cyfrowego:
„Szkoła nie jest powołana do tego, by podążać za tempem świata cyfrowego, lecz by ofiarować to, czego świat cyfrowy sam dać nie może, czyli wspólny czas na naukę i relacje godne zaufania”. (Leon XIV, Magnificia Humanitas, 147)
Jest to niewątpliwie istotna prawda. Z drugiej jednak strony zadaniem szkoły czy uniwersytetu jest również przygotowanie młodego człowieka do umiejętnego i mądrego wykorzystywania narzędzi oferowanych przez świat, w którym przyszło mu żyć.
Blended learning wydaje się stwarzać optymalne warunki do połączenia tych dwóch zadań.
Z jednej strony spotykamy się ze studentem, rozmawiamy, dyskutujemy, tworzymy relacje, wyznaczamy i definiujemy zadania oraz przekazujemy informacje zwrotne. Z drugiej strony oferujemy studentom przestrzeń do samodzielnej pracy.
Poniżej przedstawione zostały korzyści i wyzwania związane z nauczaniem łączącym zajęcia stacjonarne z asynchronicznymi zajęciami zdalnymi, prowadzonymi z wykorzystaniem platformy Moodle, a także propozycje wykorzystania tej formy zajęć na uczelni wyższej.
Korzyści
Dla nauczyciela
- możliwość tworzenia własnych zasobów edukacyjnych, takich jak materiały, dokumenty oraz nagrania audio i wideo, uwzględniających specyfikę grupy i jej potrzeby;
- możliwość tworzenia interaktywnych ćwiczeń zamkniętych i otwartych bez konieczności ich drukowania;
- łatwiejsze monitorowanie postępów studentów oraz udzielanie informacji zwrotnych zarówno online, jak i podczas zajęć stacjonarnych;
- personalizowanie zadań dla całej grupy lub pojedynczego studenta;
- bardziej aktywne i efektywne wykorzystanie czasu przeznaczonego na zajęcia stacjonarne;
- możliwość przeprowadzania testów online w sali komputerowej.
Dla studenta
- stały dostęp do materiałów przez cały czas trwania kursu lub studiów;
- możliwość pracy z materiałami zamieszczonymi na platformie Moodle we własnym tempie, czasie i miejscu;
- rozwijanie samodzielności i odpowiedzialności za własny proces uczenia się;
- rozwijanie kompetencji cyfrowych;
- stały dostęp do wyników oraz ocen własnych prac;
- możliwość uczenia się pracy zespołowej zarówno online, jak i podczas zajęć stacjonarnych;
- przygotowanie do funkcjonowania w środowisku pracy zdalnej i hybrydowej po ukończeniu studiów.
Wyzwania
Dla nauczyciela
- czasochłonność przygotowywania własnych interaktywnych materiałów edukacyjnych;
- ograniczenia związane z prowadzeniem zajęć asynchronicznych, wynikające z obowiązujących przepisów ministerialnych i uczelnianych.
Dla studenta
- konieczność systematycznej i zdyscyplinowanej pracy;
- współodpowiedzialność za efektywność zajęć stacjonarnych poprzez rzetelne przygotowanie się do zajęć;
- konieczność samodzielnego planowania pracy i terminowego wykonywania zadań.
Propozycje wykorzystania blended learning w prowadzeniu zajęć na uczelni
- praca w modelu „odwróconej klasy”;
- zamieszczanie wykładów na platformie Moodle jako przygotowanie studentów do zajęć/ ćwiczeń/ laboratoriów/seminariów prowadzonych stacjonarnie;
- przygotowywanie materiałów dla wyznaczonych grup online, a następnie wspólna praca nad projektem podczas zajęć w sali;
- opracowywanie interaktywnych ćwiczeń ukierunkowanych na rozwijanie słownictwa specjalistycznego jako przygotowanie studentów do wykładu prowadzonego w języku obcym;
- prowadzenie testów zaliczeniowych w sali komputerowej;
- możliwość odpracowywania zajęć.
Podsumowanie
Blended learning stwarza szansę na rozwój relacji mistrz–uczeń, w której student może czerpać zarówno z wiedzy, jak i doświadczenia nauczyciela, a jednocześnie stopniowo wypracowywać własny warsztat pracy i rozwijać samodzielność naukową. Stały kontakt z wykładowcą i innymi studentami, połączony z możliwością samodzielnej i zespołowej pracy oraz korzystania z cyfrowych zasobów edukacyjnych, pozwala połączyć tradycyjny wymiar edukacji akademickiej z kompetencjami potrzebnymi do funkcjonowania we współczesnym, cyfrowym świecie.
Źródło:
„Metody, które działają. Przewodnik dla prowadzących zajęcia w uczelniach”, red. Anna Chyła, CeLiID AGH, Kraków 2025.