Wewnętrzny System Zapewniania Jakości Kształcenia

Cele ogólne WSZJK

Cele ogólne systemu odnoszą się do najważniejszych obszarów aktywności Uczelni w zakresie jakości kształcenia. Określają one priorytety strategiczne, do których należą m.in. nieustanne doskonalenie procesów dydaktycznych, wspieranie rozwoju studentów i kadry oraz budowanie kultury jakości. Celem nadrzędnym jest tworzenie środowiska sprzyjającego osiąganiu wysokich efektów uczenia się i dostosowanego do wyzwań współczesnego świata.

Do najważniejszych celów ogólnych systemu należą:

• podnoszenie skuteczności działań na rzecz jakości kształcenia we wszystkich jednostkach Uczelni,
• stałe doskonalenie procesów dydaktycznych i zapewnienie ich powtarzalnej wysokiej jakości,
• tworzenie warunków umożliwiających studentom osiąganie najlepszych efektów uczenia się w zakresie wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych,
• dostosowywanie procesu kształcenia do aktualnych potrzeb społeczno-gospodarczych,
• zapewnianie dostępności do kształcenia i odpowiedniego wsparcia osobom ze szczególnymi potrzebami, w tym studentom z niepełnosprawnością,
• rozwijanie metod kształcenia, w szczególności z wykorzystaniem e-learningu,
• wzmacnianie potencjału badawczego i dydaktycznego kadry,
• budowanie podmiotowości uczestników procesu kształcenia i zapewnianie im adekwatnej opieki,
• promowanie wysokiej kultury jakości w środowisku akademickim.

Cele szczegółowe WSZJK

Cele szczegółowe precyzują konkretne kierunki działań podejmowanych w ramach systemu. Obejmują one m.in. rozwój oferty edukacyjnej, współpracę z interesariuszami, doskonalenie kompetencji pracowników czy podnoszenie jakości infrastruktury dydaktycznej. Stanowią one praktyczne przełożenie celów ogólnych na działania operacyjne realizowane w Uczelni i obejmują:

• doskonalenie oferty dydaktycznej i programów studiów z uwzględnieniem potrzeb otoczenia społeczno-gospodarczego,
• rozwijanie skutecznych kanałów komunikacji i współpracy z interesariuszami Uczelni,
• stałe monitorowanie i podnoszenie jakości kształcenia na wszystkich poziomach i formach studiów,
• zapewnianie odpowiednich warunków realizacji procesu dydaktycznego oraz ich systematyczne doskonalenie,
• prowadzenie projakościowej polityki rekrutacyjnej poprzez odpowiedni dobór kryteriów kwalifikacji kandydatów,
• podnoszenie kompetencji pracowników wspierających proces kształcenia,
• realizacja projakościowej polityki kadrowej,
• rozwijanie oferty edukacyjnej Uniwersytetu,
• zapewnienie wysokiego poziomu kompetencji i rozwoju kadry dydaktycznej,
• zwiększanie mobilności krajowej i zagranicznej studentów, doktorantów i pracowników,
• kształtowanie postaw projakościowych w środowisku akademickim,
• upowszechnianie informacji o jakości kształcenia i efektach kształcenia absolwentów UKSW,
• tworzenie i rozwijanie bazy ekspertów wewnętrznych w zakresie dydaktyki akademickiej.

Polityka jakości i narzędzia WSZJK w UKSW

W Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie jakość kształcenia jest wspólną odpowiedzialnością wszystkich podmiotów WSZJK, w tym UKJK, SKD, WKJK i WKD. System opiera się na współpracy kadry akademickiej, studentów oraz przedstawicieli otoczenia społeczno-gospodarczego, którzy mogą uczestniczyć w pracach komisji z głosem doradczym.   Do realizacji polityki jakości wykorzystywane są regulaminy, procedury, badania ankietowe oraz opinie pracodawców, które zapewniają monitorowanie i doskonalenie procesów kształcenia. Wszystkie działania są przeprowadzane zgodnie z zasadami etyki i obowiązującymi przepisami, a wyniki analiz są jawne i dostępne dla interesariuszy.   System WSZJK obejmuje planowanie, realizację, weryfikację i doskonalenie jakości kształcenia. Procesy są monitorowane, nadzorowane i cyklicznie przeglądane, a niezbędne zasoby kadrowe, materialne i niematerialne zapewniają sprawne funkcjonowanie systemu. Pracownicy i studenci są zobowiązani do aktywnego udziału w podnoszeniu jakości dydaktyki i rozwijaniu kultury jakości w Uczelni.

Cztery etapy doskonalenia jakości kształcenia w UKSW

Proces zapewniania i podnoszenia jakości kształcenia w Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie opiera się na spójnym i cyklicznym modelu obejmującym cztery kluczowe etapy: planowanie, realizację, weryfikację oraz doskonalenie. Każdy z nich tworzy element całościowego systemu, którego celem jest rozwój oferty dydaktycznej, wysoka jakość procesu nauczania oraz pełna zgodność z potrzebami współczesnego rynku pracy i oczekiwaniami społeczności akademickiej.

Planowanie – przygotowanie oferty dydaktycznej

Planowanie to etap, w którym kształtowana jest koncepcja programu studiów. Prace rozpoczynają się od określenia sylwetki absolwenta – profilu kompetencyjnego, który powinien posiadać absolwent danego kierunku. Ważnym elementem jest włączenie przedstawicieli otoczenia społeczno-gospodarczego, co pozwala dostosować program do rzeczywistych potrzeb rynku i przyszłych pracodawców. W tym etapie przygotowywane są:

• programy studiów wraz z efektami uczenia się,
• karty opisu przedmiotów określające treści, metody i formy kształcenia,
• programy praktyk studenckich (w przypadku kierunków, które je realizują).

Dzięki temu Uczelnia tworzy ofertę dydaktyczną, która jest aktualna, spójna i odpowiada na wyzwania współczesnego świata.

Realizacja – realizacja procesu dydaktycznego

Etap realizacji obejmuje wszystkie działania związane z prowadzeniem studiów. To tutaj oferta dydaktyczna przybiera formę praktyczną i staje się codziennością studentów oraz kadry akademickiej. W ramach tego etapu Uczelnia prowadzi:

• rekrutację kandydatów na studia,
• organizację procesu dydaktycznego i praktyk zawodowych,
• proces dyplomowania,
• rekrutację i rozwój kadry dydaktycznej,
• zapewnienie odpowiedniej infrastruktury oraz zasobów dydaktycznych,
• działania w ramach programu Erasmus+, umożliwiające mobilność studentów i pracowników.

Etap realizacji ma kluczowe znaczenie dla jakości kształcenia, gdyż to w nim wiedza, umiejętności i kompetencje są faktycznie przekazywane i rozwijane.

Weryfikacja – ocena procesu dydaktycznego

Weryfikacja pozwala ocenić, czy oferowane kształcenie spełnia zakładane cele i standardy. Obejmuje analizę danych i opinii gromadzonych od różnych grup interesariuszy. W ramach oceny analizowane są:

• wyniki kształcenia, w tym efekty procesu dyplomowania,
• opinie interesariuszy wewnętrznych (studentów, doktorantów, wykładowców),
• oceny praktyk studenckich, zbierane zarówno od studentów, jak i przedstawicieli instytucji przyjmujących na praktyki.

Systematyczna analiza pozwala identyfikować mocne strony oraz obszary wymagające poprawy, co stanowi podstawę do wprowadzania zmian.

 

Doskonalenie – doskonalenie oferty i procesu dydaktycznego

Ostatni etap to proces ciągłego usprawniania oferty dydaktycznej i metod kształcenia. Uczelnia wykorzystuje tu wyniki analiz, opinie interesariuszy oraz dane dotyczące funkcjonowania kierunków studiów. W ramach działań doskonalących prowadzone są m.in.:

• analizy potrzeb otoczenia społeczno-gospodarczego,
• analizy losów zawodowych absolwentów,
• modyfikacje programów i metod dydaktycznych w oparciu o uzyskane wnioski,
• działania na rzecz eliminacji zjawisk niepożądanych,
• działania komunikacyjne służące budowaniu kultury jakości,
• analizy i rozwój zasobów uczelni.

Celem tych działań jest stałe unowocześnianie procesu kształcenia oraz tworzenie środowiska sprzyjającego rozwojowi studentów i kadry.  

Realizacja WSZJK

Realizacja WSZJK opiera się na cyklicznym i spójnym procesie doskonalenia, obejmującym planowanie, prowadzenie zajęć dydaktycznych, monitorowanie ich efektów oraz wdrażanie działań naprawczych i rozwojowych. Tak zorganizowany system zapewnia ciągłość poprawy jakości kształcenia, a jednocześnie umożliwia szybkie reagowanie na potrzeby studentów, kadry oraz otoczenia społeczno-gospodarczego.  

Struktura organów

Aby system jakości funkcjonował sprawnie, w Uczelni działa rozbudowana struktura komisji i zespołów. Stanowią one platformę współpracy między kadrą akademicką, pracownikami administracji oraz studentami. Na poziomie Uczelni funkcjonują:

• Uczelniana Komisja ds. Jakości Kształcenia (UKJK), która jest kluczowym organem odpowiedzialnym za koordynowanie działań projakościowych oraz monitorowanie funkcjonowania systemu;
• Senacka Komisja ds. Dydaktycznych (SKD), która jest komisją pracującą w ramach Senatu UKSW, wspierająca działania związane z dydaktyką i rozwojem programów studiów.

Na poziomie wydziałów i jednostek dydaktycznych działają:

• Wydziałowe Komisje ds. Jakości Kształcenia,
• Wydziałowe Komisje Dydaktyczne,
• Zespoły kierunkowe, które czuwają nad jakością kształcenia na poszczególnych kierunkach studiów.

Dodatkowo w jednostkach ogólnouczelnianych powoływane są zespoły dedykowane działaniom związanym z zapewnianiem jakości.

Uczelniana Komisja ds. Jakości Kształcenia

UKJK pełni funkcję centrum koordynacyjnego całego systemu jakości. W jej skład wchodzą przedstawiciele wszystkich wydziałów oraz kluczowych jednostek wspierających proces dydaktyczny, a także reprezentanci studentów. Dzięki temu działania Komisji mają charakter interdyscyplinarny i uwzględniają różne perspektywy środowiska akademickiego. Do najważniejszych zadań Komisji należą m.in.:

• opracowywanie i aktualizowanie procedur zapewniania jakości kształcenia,
• formułowanie zaleceń i wytycznych dotyczących podnoszenia jakości dydaktyki,
• analiza raportów i danych dotyczących kształcenia napływających z wydziałów,
• przygotowywanie opracowań i rekomendacji dla władz rektorskich,
• udział w tworzeniu i ocenie narzędzi monitorowania jakości (np. ankiet studenckich),
• analizowanie wyników badań dotyczących losów zawodowych absolwentów,
• przygotowywanie corocznej analizy SWOT w obszarze jakości kształcenia oraz przekazywanie jej do Senatu,
• monitorowanie wdrażania zaleceń dotyczących poprawy jakości kształcenia.

Pracami UKJK kieruje Przewodniczący, powoływany przez Rektora. To on nadzoruje bieżące funkcjonowanie systemu jakości, koordynuje współpracę między jednostkami oraz przygotowuje coroczne sprawozdanie dla władz Uczelni.

Senacka Komisja Dydaktyczna

Drugim istotnym organem działającym na poziomie ogólnouczelnianym jest Senacka Komisja ds. Dydaktycznych. Jej działalność koncentruje się na zagadnieniach związanych z programami studiów, standardami dydaktycznymi oraz opiniowaniem dokumentów w zakresie kształcenia. Komisja ta wspiera Senat w podejmowaniu decyzji dotyczących rozwoju dydaktyki i polityki edukacyjnej Uczelni. Obsługę SKD zapewnia Dział Kształcenia.

Wydziałowe Komisje ds. jakości kształcenia (WKJK i WKD)

Na poziomie wydziałów i jednostek dydaktycznych Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie funkcjonują Wydziałowe Komisje ds. Jakości Kształcenia (WKJK) oraz Wydziałowe Komisje Dydaktyczne (WKD), które wspierają realizację polityki jakości kształcenia i monitorują efekty nauczania.

Wydziałowa Komisja ds. Jakości Kształcenia (WKJK)

WKJK odpowiada za ocenę i weryfikację jakości kształcenia na poziomie wydziału. Jej skład obejmuje przedstawicieli kadry akademickiej wszystkich kierunków, studentów oraz, w charakterze doradczym, przedstawicieli otoczenia społeczno-gospodarczego. Do głównych zadań WKJK należy m.in.:

• opiniowanie i doskonalenie programów studiów oraz nowych kierunków,
• analiza wyników oceny dydaktyki i praktyk studenckich,
• opracowywanie rocznych raportów z samooceny kierunków,
• przygotowanie zaleceń i inicjowanie działań naprawczych w celu podnoszenia jakości kształcenia.

Wydziałowa Komisja Dydaktyczna (WKD)

WKD działa w ramach wydziałów, a jej członkami są kierownicy kierunków, nauczyciele akademiccy oraz studenci. Komisja wdraża procedury zapewniania jakości opracowane przez UKJK i WKJK oraz wspiera doskonalenie procesu dydaktycznego, m.in.:

• organizację zajęć dydaktycznych i hospitacji,
• wsparcie dla nauczycieli akademickich w metodach prowadzenia zajęć i weryfikacji efektów uczenia się,
• rozwój mobilności studentów i pracowników,
• współpracę z otoczeniem społeczno-gospodarczym w kształtowaniu programów studiów.

WKJK i WKD współpracują ze sobą, tworząc spójny system monitorowania i doskonalenia jakości kształcenia na poziomie wydziałów, włączając w proces zarówno kadrę akademicką, studentów, jak i partnerów zewnętrznych.

Nadzór nad jakością

Nadzór nad funkcjonowaniem Wewnętrznego Systemu Zapewniania Jakości Kształcenia (WSZJK) realizowany jest na dwóch poziomach. Na poziomie całej Uczelni odpowiada za niego Prorektor ds. kształcenia, który wyznacza kierunki działań projakościowych i koordynuje ich realizację. Na poziomie poszczególnych jednostek zadanie to spoczywa na kierownikach wydziałów i innych jednostek dydaktycznych, którzy wdrażają politykę jakości w codziennej praktyce kształcenia.

Zasady funkcjonowania WSZJK określają m.in.:

• sposób powoływania podmiotów odpowiedzialnych za jakość kształcenia w UKSW,
• działania i narzędzia wykorzystywane w zakresie polityki jakości, projektowania, zatwierdzania, monitorowania, przeglądu i doskonalenia programów studiów,
• cele strategii jakości,
• procesy i szczegółowe procedury zapewniania jakości kształcenia.

Zasady oceny i doskonalenia programów kształcenia w Szkole Doktorskiej regulują odrębne przepisy.