dr Joanna Wróblewska-Skrzek
ORCID 0000-0002-3262-8682
METODA PROJEKTOWA – PROJECT-BASED LEARNING (PjBL)
1. Wprowadzenie
Metoda projektowa polega na uczeniu się poprzez samodzielną realizację projektu, którego punktem wyjścia jest problem, pytanie lub zadanie wymagające wykorzystania wiedzy w praktyce. Studenci planują działania, poszukują rozwiązań, podejmują decyzje i tworzą określony rezultat. Prowadzący organizuje proces, wyznacza jego ramy i wspiera studentów, ale nie podaje gotowego sposobu rozwiązania.
Słowa kluczowe: problem, projekt, samodzielność, współpraca, praktyka, rezultat; refleksja
PROBLEM → PLAN → REALIZACJA → REZULTAT → PREZENTACJA → REFLEKSJA
Przydadzą się: przestrzeń do pracy zespołowej, komputery, dostęp do materiałów i danych, narzędzia do współpracy oraz oprogramowanie właściwe dla projektu, np. SPSS.
2. Cele i przebieg zajęć
Celem metody jest przede wszystkim zastosowanie wiedzy w praktyce, rozwijanie samodzielności, umiejętności rozwiązywania problemów, planowania pracy i współpracy. Studenci uczą się także wyszukiwania i analizowania informacji, podejmowania decyzji oraz prezentowania i uzasadniania rezultatów swojej pracy.
Przebieg:
1) przedstawienie problemu lub określenie tematu projektu;
2) ustalenie celu i oczekiwanego rezultatu;
3) zaplanowanie działań i podział zadań;
4) realizacja projektu i bieżące konsultacje;
5) przygotowanie i prezentacja rezultatu;
6) podsumowanie projektu i refleksja nad przebiegiem pracy.
3. Warianty metody
Projekt może być realizowany indywidualnie lub zespołowo, podczas jednych zajęć albo jako zadanie rozłożone na większą część semestru. Może mieć charakter bardziej zamknięty, gdy prowadzący określa problem, etapy i oczekiwany rezultat, albo otwarty, gdy studenci mają większą swobodę w wyborze problemu, sposobu jego rozwiązania i formy prezentacji efektów. W dydaktyce akademickiej szczególnie wartościowy jest projekt zespołowy oparty na rzeczywistym problemie.
4. Korzyści i trudności
| KORZYŚCI | TRUDNOŚCI |
| • praktyczne zastosowanie wiedzy • rozwój samodzielności i krytycznego myślenia • rozwijanie współpracy i odpowiedzialności • łączenie wiedzy i umiejętności • przygotowanie do badań i pracy dyplomowej | • większa czasochłonność • konieczność dobrego zaplanowania • nierówne zaangażowanie członków zespołu • trudność oceny indywidualnego wkładu • potrzeba jasnych zasad i kryteriów oceny |
5. Przykład praktyczny – Analiza statystyczna z wykorzystaniem SPSS
Projekt: „Od problemu badawczego do wniosków statystycznych”
Studenci pracują w 3–4-osobowych zespołach. Każdy zespół otrzymuje zbiór danych, ale niegotową instrukcję wykonania konkretnego testu. Zadaniem studentów jest sformułowanie problemu i hipotez badawczych, rozpoznanie rodzaju zmiennych, wybór właściwych metod analizy oraz przeprowadzenie obliczeń w SPSS.
Studenci samodzielnie decydują, czy zastosować np. test t, test chi-kwadrat, analizę wariancji czy analizę korelacji. Następnie interpretują wyniki, przygotowują tabele lub wykresy i formułują wnioski odnoszące się do hipotez. Efektem projektu jest krótki raport badawczy i prezentacja wyników. Zajęcia kończy dyskusja nad doborem metod, poprawnością analizy, napotkanymi błędami i możliwymi alternatywnymi rozwiązaniami.
Źródło:
„Metody, które działają. Przewodnik dla prowadzących zajęcia w uczelniach”, red. Anna Chyła, CeLiID AGH, Kraków 2025.